Jak wskazują pingerowe statystyki, dziś mijają 154 dni odkąd dodałam ostatni wpis. Liczba dobra jak każda inna, a zresztą, jak twierdzi pani natalia_oreiro, nigdy nie jest za późno, by wskrzesić blogaska.
Spróbujmy więc.
Motywacje do wskrzeszania mam rozmaite, jedna jest taka, że mamy akurat święto pracy, w związku z czym wolna jestem jak ptak i mogę robić wszystko, mogę nawet nie pracować. A druga jest taka, że obejrzałam wczoraj film, który mnie poruszył, i to w sensie negatywnym, i to poruszenie zniosło nawet niechęć do obsługiwania własnego blogaska.

Nigdy nie byłam w Ameryce: ani w Łacińskiej, ani w tej, co ją zamieszkują Kanadyjczycy, ani też w tej prawdziwej, właściwej, składającej się z pewnej liczby zjednoczonych stanów. Moja wiedza o kontynencie jest fragmentaryczna, nieuporządkowana i pochodzi z drugiej ręki; stanowi zlepek cudzych spostrzeżeń i obiegowych opinii. Z racji wykształcenia znam flagowe dzieła literackie made in USA, ale świadomie i celowo rozwijałam się raczej w kierunku brit litu (choć też bez wymiernych sukcesów).
Brak solidnej wiedzy nie przeszkadza mi jednak w wyrabianiu sobie opinii na temat Stanów Zjednoczonych - a jest ona umiarkowanie negatywna. Jakoś nie lubię, i już. Wyjątek stanowi Nowy Jork, który, jak wieść niesie, jest niczym oaza intelektualnego fermentu, wyspa spiętrzonych idei pośród rozległej prerii jałowego konsumpcjonizmu. Nigdy nie byłam w Nowym Jorku, ale tęsknię czasem do tego miasta miast i kiedyś na pewno je odwiedzę.

Zatem kiedy trafiam na film, który obiecuje, że w sposób świeży i bezlitosny opowie mi o USA coś, czego nie wiem, to się zaintrygowuję i oglądam z uwagą.
I jeśli na koniec mogę tylko wzruszyć ramionami i z niesmakiem skrzywić usta, to taki film zasługuje na to, by specjalnie na jego potrzeby odgrzebać blogaska.
A chodzi o dzieło pana Bobcata Goldthwaita "God Bless America".
Dotychczas opisując moje filmowe przeżycia starałam się nie ujawniać za dużo z fabuły recenzowanych obrazów, żeby nie psuć osobom seansu, tutaj jednak zrobię wyjątek. Więc ostrzegam: kto zamierza obejrzeć dany film i osobiście wyciągnąć wnioski, niechaj dalej nie czyta.

"God Bless America" to film z tezą, a ta jest następująca: obywatele i obywatelki USA się degenerują, zanika sztuka i kultura, w tym również kultura osobista - a wszystkiemu winna jest telewizja.
Też mi, proszę Państwa, odkrycie. To samo lata temu mówił Woody Allen (któremu w filmie Goldthwaita też się dostało) -  dwa cytaty przytoczę z pamięci: "To jest publiczność wychowana na telewizji, jej standardy były obniżane latami", oraz mój ulubiony: "Życie nie naśladuje sztuki, ono naśladuje kiepską telewizję".
To samo zresztą wiedzą wszyscy, to samo wiem i ja - choć nie do końca się zgadzam. A właściwie, to wcale się nie zgadzam. Zwalanie winy za kiepską kondycję ludzkości li i jedynie na pogarszającą się jakość programów telewizyjnych to uproszczenie tak wielkie, że aż głupie. A poza tym, sprawa z tą kondycją też nie jest oczywista. Moja własna kondycja, na ten przykład, jest całkiem niezła - tak intelektualna, jak światopoglądowa i społeczna, a i z fizyczną nie jest najgorzej. Kulturę osobistą też mam w normie. Lecz czy mój niezły stan wynika bezpośrednio z faktu, że nie mam w domu telewizora? Jakoś nie sądzę. Raczej przychyliłabym się do stwierdzenia, że jest odwrotnie. I właśnie przekonanie, że jeśli komuś naprawdę nie odpowiadają niemądre telewizyjne programy, to ich po prostu nie ogląda, bardzo silnie negatywnie wpłynęło na mój odbiór wspomnianego filmu.

Główny bohater (czy też może antybohater), Frank, to podstarzały, dość zapuszczony i bardzo samotny mężczyzna. Żona odeszła w niewyjaśnionych okolicznościach, zabierając córeczkę, i zamieszkała z innym - bezbarwnym i wypranym z osobowości, lecz młodym i uśmiechniętym. Frank, jako się rzekło, nie ma żadnych przyjaciół ni znajomych, mieszka w apartamencie o bardzo cienkich ścianach, od lat pracuje w tej samej firmie robiąc nieokreślone rzeczy na komputerze w ciasnym kubiku, dzielonym na nieszczęście z kolejnym młodym i uśmiechniętym, przedstawianym jako bezmózgi zjadacz telewizji. W tejże samej firmie na recepcji pracuje obiekt subtelnych pragnień Franka, i jak się szybko okazuje, prawdziwa femme fatale. Widzimy Franka jak pożycza jej polecaną wcześniej książkę, jak wymienia z nią potajemne spojrzenia i sekretne uśmiechy. Niestety, w swoich romantycznych zapędach nieatrakcyjny amant posunął się do tego, że wykradł z działu kadr domowy adres ukochanej by posłać jej kwiaty. Co skutkuje natychmiastową reakcją, będącą jednocześnie prztyczkiem w poprawność polityczną: za ową niedyskrecję Frank momentalnie wylatuje z firmy, w której przepracował przecież jedenaście lat! Wymowa tych scen jest jednoznaczna: głupia i obłudna histeryczka doniosła szefostwu bo nie umiała wprost powiedzieć Frankowi, że jego awanse są jej niemiłe. A przecież chwilę wcześniej przyjęła oferowaną książkę! A przecież się uśmiechała.
Nie wiem, jak Państwo, ale ja chyba też poczułabym się odrobinę zagrożona, gdyby ktoś podstępem zdobywał mój adres, zamiast mnie po ludzku zapytać, gdzie mieszkam. Lecz takiej interpretacji, ani w ogóle spojrzenia z drugiej strony - scenariusz nie przewiduje.
Straciwszy pracę przez własny poryw serca protagonista dowiaduje się jeszcze, że ma w mózgu guz, który należałoby zoperować, ale operacja jest niebezpieczna. Pozostawienie go na miejscu jest równie niebezpieczne, a na domiar złego lekarz, który przekazuje mu te fatalne wieści jest cyniczny, niedelikatny choć ugrzeczniony, i w dodatku podczas złowieszczej rozmowy odbiera prywatny telefon.
Co w takiej sytuacji robi Frank? Otóż Frank, załamany otaczającą degrengoladą, brakiem kontaktu z własną córką, rozdrażniony hałaśliwą egzystencją prymitywnych sąsiadów, pognębiony bezdenną głupotą telewizyjnych programów, zrozpaczony zanikiem kultury i umiejętności konwersacyjnych w otoczeniu - zaczyna strzelać do ludzi.
Na pierwszą ofiarę wybiera potwornie rozpieszczoną szesnastoletnią pannicę, bohaterkę reality show, która, choć dwa razy starsza od jego własnej córki, stanowi jej wyolbrzymiony i spotworniały, lecz jednak wierny obraz.
Twórca filmu bardzo zadbał o to, by analogie między jedną a drugą dziewczynką nie umknęły widzom, symetria jest podana na tacy i pięknie wyeksponowana. Generalnie podczas całego seansu miałam poczucie, że jestem prowadzona za rączkę od sceny do sceny, a co ważniejsze momenty są mało dyskretnie lecz skutecznie wskazywane palcem.
Zbrodnia popełniona na nastoletniej księżniczce TV robi ogromne wrażenie na jej rówieśniczce i szkolnej koleżance, Roxy. Dziewczyna jest tak zachwycona postępkiem Franka, że przyłącza się do niego, okłamawszy wcześniej co do swojej sytuacji życiowej, odwodzi go od samobójstwa i namawia do dalszego działania. Czyli do dalszego strzelania. Bo na śmierć zasługują po równo: osoby, które nadużywają słowa "epicki", osoby, które codziennie używają napojów energetycznych, dorosłe kobiety, które nazywają swoje cycki dziewczynkami, mormoni i inni religijni fanatycy, osoby głośno rozmawiające w kinie, osoby źle parkujące samochody itd., itd.
W wielkim finale Frank, który w międzyczasie dowiedział się, że wcale nie on ma guza mózgu, tylko jakiś inny Frank - urządza hekatombę na zgromadzonej w studio publiczności programu "American Superstarz", wiernie naśladującego "X-Factor". Nawiązuje tym samym do odwiecznego i wciąż nierozstrzygniętego pytania o to, kto właściwie jest odpowiedzialny za postępującą mizerię programów telewizyjnych i popkultury w ogóle: twórcy, którzy prześcigają się w produkowaniu różnorakich mięsnych jeży czy odbiorcy, którzy je łykają i proszą o więcej?
W ostatnich scenach bohater oprócz życia traci także złudzenie jakiegokolwiek sensu, który próbował nadać swoim działaniom: otóż upośledzony chłopiec, który w pierwszych scenach filmu zostaje gwiazdą internetu dzięki swemu głupiemu wystąpieniu we wspomnianym klonie X-Factora, wskutek czego podejmuje nieudaną próbę samobójczą - jak się wydawało, zaszczuty i zaśmiany na śmierć; potem w ramach przeprosin zaproszony do występu w finale programu, w odpowiedzi na ostatnią płomienną przemowę Franka wyznaje rozbrajająco że chciał się zabić nie dlatego, że się z niego śmiano, lecz dlatego, że przestał się pojawiać w TV.

Taki obrót spraw to nie żadna nowość. Tragiczny koniec, jaki spotyka dwójkę bojowników o kulturę i sztukę to też jest kalka odbijana tylokrotnie, że trudno wskazać oryginał; sam film metatekstualnie i za pomocą grubego palucha wskazuje na Bonnie i Clyde'a - choć moim zdaniem obie historie nijak się mają do siebie.
"Staliśmy się narodem powtarzających slogany, plujących jadem hejterów, straciliśmy naszą wrażliwość i takt" - użala się Frank z karabinem w dłoni. Cóż, być może istnieje jakiś sposób na przywrócenie ludziom wrażliwości, ale wydaje mi się, strzelanie do nich to nie jest właściwa droga. Podobnie niewłaściwym działaniem jest nakręcenie złego filmu o tym, że coś złego dzieje się z kulturą.

I nadal nie mogę zrozumieć czemu biedny samotny Frank, tak gnębiony przez telewizyjną głupotę nie wyłączył odbiornika na czas. Czemu, choć przecież przeczytał w życiu przynajmniej jedną książkę (tę, którą usiłował pożyczyć wybrance) i czynność jest mu nieobca, nie spędza wieczorów na lekturze?
Czemu nie reaguje, widząc że jego córka wyrasta na potworzycę?
Być może jest to film o tym, że się człowiek stara, stara i stara ale mu nie wychodzi - lecz tego starania nie pokazano wcale, było natomiast mnóstwo strzelania. A ja strzelania nie lubię.
Nie lubię też sztampowych, efekciarskich scen ani obowiązkowych łzawych przemówień, a tych jest w "God Bless America" pod dostatkiem.
Poza tym pan Bobcat Goldthwait, autor scenariusza i reżyser, bardzo mocno i kompletnie bez wdzięku starał się dopiec pani Diablo Cody, również scenarzystce, za propagowanie nastoletnich ciąż; Woody'emu Allenowi i Vladimirowi Nabokovowi za skłonności pedofilskie - ogólnie jest to film potępiający w czambuł wszystko i wszystkich, a oferujący w zamian absolutne amerykańskie nic - zawinięte w błyszczący papierek i łatwo wchłanialne, bo wstępnie przetworzone.
Duży plus natomiast za obsadę - wszyscy aktorzy i aktorki bardzo się starali/ły.